Framtíð Íslands

Fimmtudaginn 29. janúar hófst vordagskrá Alþjóðamálastofnunar með opnun á fundaröð sem ber yfirskriftina „Framtíð Íslands í samfélagi þjóðanna". Fundirnir verða alls tíu talsins og fara fram hálfsmánaðarlega. „Framtíð Íslands í samfélagi þjóðanna" er samstarfsverkefni utanríkisráðuneytisins og allra háskóla landsins. Verkefninu er ætlað að styrkja umræðu um alþjóðamál sem varða velferð og hag þjóðarinnar. Boðið verður upp á fundaraðir og einstaka viðburði í öllum háskólum landsins sem lýkur síðan með sameiginlegri alþjóðlegri ráðstefnu í Reykjavík 14. maí.

Á þessari síðu verður að finna efni fundanna; glærur, greinar, upptökur o.fl.

Fyrsti fundur: Staða smáríkja í Evrópu

Fyrsti fundur fundaraðar Alþjóðamálastofnunar fór fram fimmtudaginn 29. janúar og bar heitið "Staða smáríkja í Evrópu". Fyrirlesarar voru þeir Baldur Þórhallsson, prófessor í stjórnmálafræði við Háskóla Íslands, og Clive Archer, prófessor í stjórnmálafræði við Manchester Metropolitan University í Englandi. Baldur fjallaði um möguleika smáríkja til áhrifa innan Evrópusambandsins, og Clive tók fyrir viðbrögð smáríkja við áföllum, með sérstakri áherslu á Ísland.

Glærur Dr. Clive Archer
Ísland eitt eftir án skjóls: Hvernig verjast smáríki ytri áföllum? Grein eftir Baldur Þórhallsson sem birtist í Fréttablaðinu 22. janúar

Annar fundur: Norðurlandasamstarf og samvinna Norðurlanda á alþjóðavettvangi

Annar fundur fundaraðar Alþjóðamálastofnunar um framtíð Íslands í samfélagi þjóðanna fór fram fimmtudaginn 12. febrúar undir heitinu „Norðurlandasamstarf og samvinna Norðurlanda á alþjóðavettvangi". Fyrirlesarar voru þær Alyson Bailes, gestakennari við stjórnmálafræðideild Háskóla Íslands, Gunnhildur Lilý Magnúsdóttir, stundakennari og doktorsnemi við stjórnmálafræðideild Háskóla Íslands og gestafræðimaður við Háskólann í Lundi, og Elisabeth Johansson-Nogués, fræðimaður við Institut Universitari d’Estudis Europeus á Spáni og Utrikespolitiska Institutet í Stokkhólmi. Alyson Bailes fjallaði um Norðurlandasamvinnu og samstarfið við Evrópu, Gunnhildur Lillý Magnúsdóttir tók fyrir áhrif Norðurlandanna innan ESB, og Elisabeth Johansson-Nogués ræddi um „The Northern Dimension Policy“, sem er samstarfsvettvangur ESB, Íslands, Noregs og Rússlands um málefni norðurslóða.

Upptaka af fundinum
Glærur Alyson Bailes
Glærur Elisabeth Johansson-Nogués
Glærur Gunnhildar Lily Magnúsdóttur

Þriðji fundur: Efnahagslegt öryggi smáríkja

Þriðji fundur fundaraðar Alþjóðamálastofnunar og Rannsóknaseturs um smáríki um framtíð Íslands í samfélagi þjóðanna fór fram fimmtudaginn 26. febrúar undir heitinu „Efnahagslegt öryggi smáríkja". Fyrirlesarar voru þeir Rainer Kattel, stjórnmálafræðiprófessor við Tallinn University of Technology í Eistlandi, Gylfi Zoёga, prófessor við hagfræðideild Háskóla Íslands, og Jónas H. Haralz, hagfræðingur og fyrrverandi bankastjóri. Jónas H. Haralz fjallaði um aðild Íslands að alþjóðlegum viðskipta- og fjármálasamtökum, eins og Alþjóðagjaldeyrissjóðnum, Öryggis- og samvinnustofnun Evrópu, Alþjóðaviðskiptastofnuninni og tengsl við Evrópusambandið, Gylfi Zoёga fjallaði um reynslu Íslendinga af sjálfstæðri peningamálastefnu, og Rainer Kattel tók fyrir fjárhagslega veikleika smáríkja. Efni frá fundinum er að finna á heimasíðu fundaraðarinnar

Upptaka af fundinum
Glærur Gylfa Zoёga
Glærur Rainer Kattel

Fjórði fundur: Sveitarfélögin og ESB: Felast tækifæri í Evrópusambandsaðild?

Fjórði fundur fundaraðar Alþjóðamálastofnunar og Rannsóknaseturs um smáríki um framtíð Íslands í samfélagi þjóðanna fór fram fimmtudaginn 12. mars undir heitinu „Sveitarfélögin og ESB: Felast tækifæri í Evrópusambandsaðild?". Fyrirlesarar voru Anna Guðrún Björnsdóttir, sviðsstjóri þróunar- og alþjóðasviðs Sambands íslenskra sveitarfélaga, og Anna Karlsdóttir, lektor í landfræði og ferðamálafræði við Háskóla Íslands. Efni fundarins má finna hér að neðan.

Upptaka af fundinum
Glærur Önnu Guðrúnar Björnsdóttur

Fimmti fundur: Nú erum við að tala saman! Samningatækni og samningahegðun ríkja

Fimmti fundur fundaraðar Alþjóðamálastofnunar og Rannsóknaseturs um smáríki um framtíð Íslands í samfélagi þjóðanna fór fram fimmtudaginn 26. mars undir heitinu „Nú erum við að tala saman! Samningatækni og samningahegðun ríkja“. Fyrirlesarar voru Pavel Telicka sem var aðalsamningamaður Tékklands í aðildarviðræðum við ESB og vinnur nú sem ráðgjafi í Brussel, og Silja Bára Ómarsdóttir, aðjúnkt við stjórnmálafræðideild Háskóla Íslands. Silja Bára Ómarsdóttir fjallaði fyrst um áætlanagerð og markmiðasetningu fyrir vel heppnaðar samningaviðræður og svo tók Pavel Telicka við og ræddi um reynslu sína í aðildarviðræðum við ESB, bæði frá sjónarhorni tilvonandi aðildarríkis og Evrópusambandsins.

Upptaka af fundinum
Glærur Silju Báru

Sjötti fundur: Áhrif Evrópusambandsaðildar á landbúnaðar- og byggðamál

Sjötti fundur fundaraðar Alþjóðamálastofnunar og Rannsóknaseturs um smáríki um framtíð Íslands í samfélagi þjóðanna fór fram fimmtudaginn 16. apríl undir heitinu „Áhrif Evrópusambandsaðildar á landbúnaðar- og byggðamál“. Fyrirlesarar voru John Bensted-Smith, framkvæmdastjóri landbúnaðarmála hjá Evrópusambandinu, og Yves Madre, landbúnaðarfulltrúi frönsku fastanefndarinnar gagnvart ESB. John Bensted-Smith ræddi um landbúnaðarstefnu Evrópusambandsins (CAP), og hvaða ferli tilvonandi aðildarríki ESB fara í gegnum áður en þau verða hluti af henni. Yves Madre fjallaði um reynslu Frakklands og þær áskoranir sem felast í sameiginlegri landbúnaðarstefnu. Efni fundarins má finna hér að neðan.

Upptaka af fundinum
Glærur John Bensted-Smith
Glærur Yves Madre

Sjöundi fundur: Þarf að sækja strax um aðild að ESB?

Sjöundi fundur fundaraðar Alþjóðamálastofnunar og Rannsóknaseturs um smáríki um framtíð Íslands í samfélagi þjóðanna fór fram fimmtudaginn 30. apríl, undir heitinu „Þarf að sækja strax um aðild að ESB?“.

Að undanförnu hefur mikið verið rætt um mikilvægi þess að sækja strax um aðild að ESB, þar sem að erfiðara gæti verið fyrir Ísland að ná góðum samningi og jafnvel að komast inn á síðari tímapunkti. Á hinn bóginn halda margir því fram að ESB aðild sé engin skyndilausn, í ljósi þess að bæði aðildarviðræður og upptaka evrunnar taki langan tíma á meðan að vandi Íslands sé bráður. Á málþinginu tókust fulltrúar þeirra stjórnmálaflokka sem eiga sæti á Alþingi á um þessi mál eftir að Friðrik Arngrímsson, framkvæmdastjóri Landssambands íslenskra útvegsmanna (LÍÚ), og Bjarni Már Gylfason, hagfræðingur hjá Samtökum iðnaðarins (SI) höfðu haldið stutta framsögu. Í pallborði voru Lilja Skaftadóttir fyrir Borgarahreyfinguna, Sigmundur Davíð Gunnlaugsson fyrir Framsóknarflokkinn, Árni Páll Árnason fyrir Samfylkinguna, Guðfríður Lilja Grétarsdóttir fyrir Vinstrihreyfinguna- grænt framboð, og Illugi Gunnarson fyrir Sjálfstæðisflokkinn.

Fundarstjóri var Ólafur Þ. Harðarson, forseti Félagsvísindasviðs Háskóla Íslands.

Fyrirhugaður fundur um sjávarútvegsstefnu ESB sem átti að fara fram á umræddum degi frestast um óákveðinn tíma af óviðráðanlegum ástæðum.

Glærur Bjarna Más Gylfasonar

Áttundi fundur: Hvað er framundan í öryggis- og varnarmálum?

Áttundi fundur fundaraðar Alþjóðamálastofnunar og Rannsóknaseturs um
smáríki um framtíð Íslands í samfélagi þjóðanna fór fram fimmtudaginn
7. maí undir heitinu „Hvað er framundan í öryggis- og varnarmálum?“.
Fyrirlesarar voru Anders Wivel, dósent í stjórnmálafræði við
Kaupmannahafnarháskóla, og Silja Bára Ómarsdóttir, aðjúnkt við
stjórnmálafræðideild Háskóla Íslands.

Silja Bára fór yfir hugmyndir fræðimanna um öryggissamfélag
Norðurlandanna og spurði hvort það sé í raun og veru til. Þá ræddi hún
ólík viðhorf Norðurlandanna til aukins norræns samstarfs á sviði
öryggis- og varnarmála og hvaða áhrif það gæti haft á Ísland. Anders
Wivel ræddi um áskoranir og tækifæri smáríkja á sviði öryggis- og
varnamála innan Evrópusambandsins, með sérstaka áherslu á þær leiðir
sem eru áhrifaríkastar til að hafa áhrif á öryggis- og varnarmálastefnu
sambandsins.

Níundi fundur og jafnframt lokafundur: Staða smáríkja í alþjóðasamfélaginu

Níundi og jafnframt lokafundur fundaraðar Alþjóðamálastofnunar og Rannsóknaseturs um smáríki um framtíð Íslands í samfélagi þjóðanna fer fram fimmtudaginn 14. maí undir heitinu „Staða smáríkja í alþjóðasamfélaginu“. Fundurinn stendur yfir frá kl. 13 til 16. Fyrirlesarar lokafundarins eru Herman Schwartz, prófessor við stjórnmálafræðideild Virginíu háskóla í Bandaríkjunum, Graham Avery, heiðursfélagi St. Antonys College við Oxford háskóla og heiðursframkvæmdastjóri framkvæmdastjórnar ESB, Alyson JK Bailes, gestakennari við stjórnmálafræðideild Háskóla Íslands, Peadar Kirby, prófessor í alþjóðastjórnmálum við Limerick háskóla í Írlandi, og Katrín Ólafsdóttir, lektor við viðskiptafræðideild Háskólans í Reykjavík. Að loknum fundi er fundargestum boðið til móttöku í rýminu fyrir framan Hátíðarsal í boði sendiráðs Bandaríkjanna. Sjá dagskrá fundarins og efni hans hér að neðan.

Myndbandsupptaka af fundinum - Fyrri hluti

Myndbandsupptaka af fundinum - Seinni hluti

Glærur fundarins

Staða smáríkja í alþjóðasamfélaginu

13:00 Opnun fundar

13:05 American Power, Housing Finance, and the Small States

Herman Schwartz, prófessor við stjórnmálafræðideild Virginiu háskóla í Bandaríkjunum

13:25 Membership of the European Union: What to expect from Brussels

Graham Avery, heiðursfélagi St. Antonys College við Oxford háskóla og heiðursframkvæmdastjóri framkvæmdastjórnar ESB

13:45 The EU as a Strategic Shelter for Small States?

Alyson JK Bailes, gestakennari við stjórnmálafræðideild Háskóla Íslands

14:05 Kaffihlé

14:25 The Collapse of the Celtic Tiger: Probing the Weaknesses of Ireland's Development Model

Peadar Kirby, prófessor í alþjóðastjórnmálum við Limerick háskóla á Írlandi

14:45 Economic policy in Iceland: Where do we go from here?

Katrín Ólafsdóttir, lektor við viðskiptafræðideild Háskólans í Reykjavík

15:05 Pallborðsumræður

Allir ræðumenn og Baldur Þórhallsson, formaður stjórnar Alþjóðamálastofnunar og Rannsóknaseturs um smáríki

15:50 Lokaorð

Pia Hansson,forstöðumaður Alþjóðamálastofnunar og Rannsóknaseturs um smáríki

16:00 Móttaka

Fundarstjóri: Kristín A. Árnadóttir, sendiherra og skrifstofustjóri yfirstjórnar utanríkisráðuneytisins

Alþjóðamálastofnun og Rannsóknasetur um smáríki

Fundaröð vor 2009